Je hoeft nou ook weer niet meteen zó ver te gaan.
Maar misschien wel iets verder dan we gewend zijn.

We kennen allemaal de uitdrukking: je moet je niet zo laten kennen.
Ik heb hem vroeger ook gehoord. Het is zo’n zinnetje dat tamelijk onschuldig klinkt. Een aansporing om je niet te veel aan te trekken van wat er gebeurt. Om sterk te zijn. Je te beheersen. Niet onmiddellijk te laten zien dat iets je raakt.

Daar kan best iets verstandigs in zitten. Je hoeft niet iedere emotie op ieder moment met iedereen te delen.
Maar wanneer je niet laten kennen een gewoonte wordt, gebeurt er ook iets anders.
Je houdt niet alleen je emoties voor jezelf. Je kunt ook steeds minder laten zien wat je werkelijk denkt, waar je voor staat, waar je enthousiast van wordt, waar je over twijfelt en waar voor jou een grens ligt.
Je wordt misschien heel goed in functioneren.
Maar ben je nog zichtbaar?

Jezelf kennen is maar de helft

We besteden in coaching en persoonlijke ontwikkeling veel aandacht aan jezelf leren kennen.
Wat zijn mijn kwaliteiten?
Wat zijn mijn drijfveren?
Wat kost me energie?
Waar liggen mijn grenzen?
Wat vind ik werkelijk belangrijk?

Allemaal waardevolle vragen.
Maar weten wie je bent, is iets anders dan ernaar handelen.
Je kunt precies weten dat iets niet bij je past en er toch iedere keer mee instemmen. Je kunt weten dat je een andere mening hebt en hem niet uitspreken. Je kunt voelen dat iets je raakt en doen alsof het niets met je doet.
Daarom hoort er voor mij iets bij zelfkennis wat minstens zo belangrijk is:

jezelf laten kennen.

Niet ongefilterd.
Niet overal.
Niet bij iedereen.

Wel voldoende om werkelijk mee te kunnen doen.

Openheid is niet hetzelfde als jezelf uitleveren

Dat onderscheid vind ik belangrijk.
Jezelf laten kennen betekent niet dat collega’s recht hebben op je hele persoonlijke leven. Een manager hoeft niet alles van zichzelf op tafel te leggen om een goede leider te zijn. En kwetsbaarheid hoeft al helemaal geen nieuwe norm te worden waaraan iedereen moet voldoen.

Je mag zelf bepalen wat van jou blijft.
Maar er is een groot gebied tussen alles voor jezelf houden en alles vertellen.
Daar bevindt zich professionele openheid.
Durven zeggen:

Ik weet het nog niet.
Hier maak ik me zorgen over.
Dit besluit begrijp ik niet.
Dit past niet bij mij.
Ik heb een fout gemaakt.

Of juist:

Hier geloof ik in.
Dit kan volgens mij veel beter.
Hier krijg ik ontzettend veel energie van.

Daarmee geef je de ander informatie die hij anders niet heeft
En je geeft jezelf de mogelijkheid om werkelijk aanwezig te zijn in het contact.

Het risico van jezelf laten zien

Natuurlijk zit daar een risico in.
Wie zich uitspreekt, kan tegengas krijgen. Wie een grens aangeeft, kan iemand teleurstellen. Wie zegt dat hij iets niet weet, laat het beeld los dat hij alles onder controle heeft.
Misschien is dat precies waarom we op het werk soms zulke goede maskers ontwikkelen.

Doortastend terwijl we twijfelen.
Rustig terwijl iets ons behoorlijk raakt.
Enthousiast terwijl we allang zijn afgehaakt.
Behulpzaam terwijl we eigenlijk over onze grens gaan.

Zo’n masker kan nuttig zijn. Soms heb je het zelfs nodig.

Het wordt pas lastig wanneer je vergeet dat je het draagt.

Wat heeft een organisatie eraan?

Veel.
Want mensen die zich voldoende vrij voelen om zich te laten kennen, brengen meer mee dan alleen hun functieomschrijving.
Ze vertellen wat ze werkelijk zien. Ze stellen een vraag wanneer iedereen lijkt te knikken. Ze melden eerder dat iets niet goed gaat. Ze durven een afwijkend idee in te brengen. Ze geven aan wanneer de belasting te groot wordt voordat ze eraan onderdoor gaan.
En een manager die zichzelf laat kennen, nodigt vaak ook iets uit.
Niet doordat die alles deelt, maar doordat hij of zij niet voortdurend hoeft te bewijzen de sterkste, slimste of meest zekere persoon in de kamer te zijn.
Dat kan een gesprek wezenlijk veranderen.
Openheid kan leiden tot betere samenwerking, meer creativiteit, eerder bijsturen en eerlijkere besluitvorming.

Maar daar hoort ook een vraag aan de organisatie bij.

Kunnen mensen zich bij jullie eigenlijk laten kennen?

Want je kunt medewerkers oproepen om zich uit te spreken, feedback te geven en verantwoordelijkheid te nemen. Maar wanneer twijfel wordt afgestraft, slecht nieuws ongewenst is of afwijkende geluiden consequent verdwijnen, leren mensen razendsnel iets anders.
Dan wordt jezelf níét laten kennen een verstandige strategie.

Misschien iets verder

Voor mij zit kracht daarom niet in altijd open zijn.
Kracht zit in kunnen kiezen.
Weten wat er in jou gebeurt. Weten wat belangrijk voor je is. Aanvoelen wat een situatie vraagt. En vervolgens bewust bepalen of je naar voren stapt, iets uitspreekt, een grens trekt of juist iets voor jezelf houdt.
Dat is iets anders dan jezelf automatisch klein houden omdat je ooit hebt geleerd:

Je moet je niet zo laten kennen.

Misschien hoeven we onszelf niet volledig op het podium te gooien.
Maar misschien mogen we er wel wat vaker op gaan staan.

Jezelf kennen geeft stevigheid.
Jezelf laten kennen brengt beweging.